Những thửa ruộng bậc thang xanh mướt uốn lượn trong thung lũng với núi đá vôi phía xa gần Hà Giang.

Chọn thiết bị · ống kính

Ống kính cho chuyến đi: một, hai hay ba

Với máy ống kính rời, ống kính quyết định bạn chụp được gì nhiều hơn thân máy. Bài này giải thích tiêu cự quy đổi, rồi đưa ba cách gom ống kính cho một chuyến đi và những gì bạn đánh đổi ở mỗi cách.

Tiêu cự quy đổi, nói ngắn

Tiêu cự in trên ống kính là con số vật lý. Cùng một ống kính, lắp lên máy cảm biến nhỏ hơn full-frame sẽ cho góc nhìn hẹp hơn, như thể ống dài hơn. Vì vậy người ta dùng “tiêu cự quy đổi” (tương đương full-frame) để so góc nhìn giữa các máy. Trang thông số của máy compact, action cam, máy quay bỏ túi thường ghi sẵn tiêu cự quy đổi; ví dụ trang của DJI ghi Osmo Pocket 3 có tiêu cự tương đương 20 mm.

Với máy APS-C, hệ số quy đổi ghi trong sách hướng dẫn của máy; nhân tiêu cự in trên ống với hệ số đó để ra góc nhìn quy đổi. Trong bài này, mọi con số tiêu cự là tiêu cự quy đổi, để bạn so được dù dùng máy nào.

Nguồn: DJI — thông số Osmo Pocket 3 · đối chiếu ngày .

Dải tiêu cự theo việc

Dải (quy đổi)Thường dùng choLưu ý khi đi du lịch
Dưới 20 mmNội thất hẹp, kiến trúc, bầu trời sao, cảnh rất rộngDễ méo ở mép; người đứng gần mép ảnh bị kéo dãn
20–35 mmPhong cảnh, đường phố, ảnh có người trong cảnhDải hay dùng nhất của nhiều người đi du lịch
35–60 mmĐường phố, món ăn, chân dung nửa ngườiGần với cách mắt người nhìn; ống một tiêu cự ở dải này thường nhỏ, sáng
70–135 mmChân dung, chi tiết kiến trúc, tách cảnhTách một phần phong cảnh ra khỏi tổng thể
Trên 200 mmĐộng vật, chim, lễ hội từ xaNặng, cần tốc độ màn trập nhanh hoặc chống rung; hay phải xin chỗ đứng

Không cần phủ mọi dải. Hãy nhìn lại ảnh bạn đã chụp ở chuyến trước: phần lớn rơi vào dải nào, thiếu dải nào.

Thung lũng mờ sương ở Hà Giang với những ruộng bậc thang và núi rừng trải dài phía xa.
Dải 20–35 mm quy đổi: phong cảnh có cả tiền cảnh và núi phía xa.

Cách 1: một ống đa dụng

Một ống zoom phủ từ góc rộng tới tele vừa phải. Bạn không phải đổi ống ngoài trời, nên bụi và cát ít có dịp lọt vào cảm biến; túi gọn, chỉ một nắp ống, một kính lọc.

  • Được: gọn, nhanh, ít rủi ro rơi ống khi đổi trên thuyền hay trên đèo.
  • Mất: khẩu độ thường nhỏ hơn ống một tiêu cự, chụp trong nhà tối phải tăng độ nhạy sáng; xóa phông hạn chế.
  • Hợp: trekking, chuyến đi bộ dài, người mới dùng máy ống kính rời.

Cách 2: một ống zoom và một ống một tiêu cự sáng

Ống zoom cho ban ngày, ống một tiêu cự khẩu độ lớn ở dải 35–50 mm cho buổi tối, trong nhà, chân dung. Ống một tiêu cự loại này thường nhỏ, nhẹ; cộng thêm vào túi không nặng nhiều.

  • Được: xử lý được cả ngày lẫn tối mà không phải mang ống zoom khẩu độ lớn, vốn nặng.
  • Mất: phải đổi ống, nên chọn lúc và chỗ đổi: trong nhà, trong xe, quay lưng về hướng gió.
  • Hợp: chuyến thành phố, ẩm thực, ảnh gia đình, du lịch nhiều buổi tối.

Cách 3: góc rộng, tầm trung và tele

Ba ống phủ gần hết các dải. Cách này hợp chuyến đi mà ảnh là mục đích chính, có xe riêng hoặc có chỗ để túi an toàn. Đổi lại, túi nặng hơn rõ rệt, và mỗi lần đổi ống là một lần cảm biến hở ra.

  • Được: chụp được gần mọi tình huống, từ nội thất hẹp tới động vật ở xa.
  • Mất: trọng lượng, thời gian đổi ống, nguy cơ để quên một ống ở khách sạn đúng ngày cần.
  • Hợp: chuyến chụp ảnh chuyên đề, chuyến có xe, người đã quen thao tác.

Khẩu độ, chống rung và trọng lượng

  • Khẩu độ lớn (số f nhỏ) cho nhiều ánh sáng hơn và xóa phông mạnh hơn, nhưng ống thường to, nặng hơn.
  • Chống rung có thể nằm trong ống, trong thân máy, hoặc cả hai; xem trang thông số của cả thân và ống để biết bộ của bạn có gì.
  • Trọng lượng ống cộng vào thân máy; ống tele lớn có thể nặng hơn cả thân. Đeo thử cả bộ trước khi quyết định mang.
  • Chống chịu thời tiết của ống chỉ có tác dụng khi thân máy cũng có gioăng tương ứng; một mắt xích yếu là đủ để nước vào.

Đổi ống kính ngoài trời

  1. Tắt máy trước khi tháo ống.
  2. Quay ngàm máy xuống dưới, quay lưng về hướng gió.
  3. Chuẩn bị sẵn ống mới, đã tháo nắp sau, để thời gian ngàm hở ngắn nhất.
  4. Không đổi ống trên bãi cát có gió, trên thuyền đang chạy, dưới mưa.
  5. Đậy nắp sau cho ống vừa tháo ngay, rồi mới cất.

Bụi đã vào cảm biến thì nên dùng bóng thổi; đừng thổi bằng miệng và đừng lau bằng khăn thường. Việc vệ sinh cảm biến bằng dụng cụ chuyên dụng nên để nơi có chuyên môn làm. Bụi cát ở biển có bài riêng: bảo quản thiết bị ở biển.

Kính lọc nào đáng mang

  • Kính lọc phân cực: giảm phản chiếu trên mặt nước, lá cây, kính; làm trời xanh đậm hơn ở một số góc với mặt trời.
  • Kính bảo vệ trong suốt: che mặt trước ống khi ra biển, đi qua bụi; một số người không dùng vì sợ giảm chất lượng ảnh.
  • Kính lọc giảm sáng (ND): cần khi muốn làm mờ chuyển động nước, mây ban ngày, hay quay video giữ tốc độ màn trập chậm.

Ghi đường kính ren của từng ống trước khi đi; nhiều ống khác ren nhau, một kính lọc không lắp được cho tất cả.

Khi nào không nên mang thêm ống

  • Bạn chưa dùng ống đó ở nhà lần nào.
  • Ống đó chỉ dùng cho một cảnh bạn “có thể” gặp.
  • Túi đã vượt mức bạn mang thoải mái cả ngày.

Thuê một ống tele cho chuyến đi xem động vật có khi hợp lý hơn mua; xem thuê thiết bị chụp ảnh.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi hay gặp

Một ống kính đa dụng có đủ cho chuyến đi đầu tiên không?

Thường là đủ. Ống đa dụng giảm số lần đổi ống ngoài trời và giữ túi gọn; khi thấy thiếu một dải cụ thể, bạn sẽ biết cần thêm ống gì.

Tiêu cự quy đổi là gì?

Là tiêu cự cho cùng góc nhìn trên máy full-frame. Nó giúp so góc nhìn giữa các máy có cỡ cảm biến khác nhau.

Đổi ống kính ở bãi biển được không?

Nên tránh. Gió mang cát và hơi muối vào ngàm. Hãy đổi trong nhà, trong xe, hoặc lắp sẵn ống bạn cần trước khi ra biển.

Có cần kính lọc phân cực không?

Không bắt buộc. Kính lọc phân cực có ích khi chụp mặt nước, lá cây, kính; nếu không chụp nhiều những cảnh đó, có thể để ở nhà.

Những thửa ruộng bậc thang xanh mướt uốn lượn trong thung lũng với núi đá vôi phía xa gần Hà Giang.

Bắt đầu

Gửi thư cho ban biên tập Camera Du Lịch

Báo một dữ kiện đã cũ, hỏi về một bài viết, hoặc gửi đề nghị quảng cáo có gắn nhãn. Camera Du Lịch không bán, không cho thuê thiết bị và không chuyển thông tin của bạn cho đơn vị nào.

Thêm thông tin chi tiết không bắt buộc
Thông tin bạn gửi chỉ tới ban biên tập trang này.

Thư trả lời gửi về email bạn ghi