
Chọn thiết bị · ống kính
Ống kính cho chuyến đi: một, hai hay ba
Với máy ống kính rời, ống kính quyết định bạn chụp được gì nhiều hơn thân máy. Bài này giải thích tiêu cự quy đổi, rồi đưa ba cách gom ống kính cho một chuyến đi và những gì bạn đánh đổi ở mỗi cách.
Tiêu cự quy đổi, nói ngắn
Tiêu cự in trên ống kính là con số vật lý. Cùng một ống kính, lắp lên máy cảm biến nhỏ hơn full-frame sẽ cho góc nhìn hẹp hơn, như thể ống dài hơn. Vì vậy người ta dùng “tiêu cự quy đổi” (tương đương full-frame) để so góc nhìn giữa các máy. Trang thông số của máy compact, action cam, máy quay bỏ túi thường ghi sẵn tiêu cự quy đổi; ví dụ trang của DJI ghi Osmo Pocket 3 có tiêu cự tương đương 20 mm.
Với máy APS-C, hệ số quy đổi ghi trong sách hướng dẫn của máy; nhân tiêu cự in trên ống với hệ số đó để ra góc nhìn quy đổi. Trong bài này, mọi con số tiêu cự là tiêu cự quy đổi, để bạn so được dù dùng máy nào.
Nguồn: DJI — thông số Osmo Pocket 3 · đối chiếu ngày .
Dải tiêu cự theo việc
| Dải (quy đổi) | Thường dùng cho | Lưu ý khi đi du lịch |
|---|---|---|
| Dưới 20 mm | Nội thất hẹp, kiến trúc, bầu trời sao, cảnh rất rộng | Dễ méo ở mép; người đứng gần mép ảnh bị kéo dãn |
| 20–35 mm | Phong cảnh, đường phố, ảnh có người trong cảnh | Dải hay dùng nhất của nhiều người đi du lịch |
| 35–60 mm | Đường phố, món ăn, chân dung nửa người | Gần với cách mắt người nhìn; ống một tiêu cự ở dải này thường nhỏ, sáng |
| 70–135 mm | Chân dung, chi tiết kiến trúc, tách cảnh | Tách một phần phong cảnh ra khỏi tổng thể |
| Trên 200 mm | Động vật, chim, lễ hội từ xa | Nặng, cần tốc độ màn trập nhanh hoặc chống rung; hay phải xin chỗ đứng |
Không cần phủ mọi dải. Hãy nhìn lại ảnh bạn đã chụp ở chuyến trước: phần lớn rơi vào dải nào, thiếu dải nào.

Cách 1: một ống đa dụng
Một ống zoom phủ từ góc rộng tới tele vừa phải. Bạn không phải đổi ống ngoài trời, nên bụi và cát ít có dịp lọt vào cảm biến; túi gọn, chỉ một nắp ống, một kính lọc.
- Được: gọn, nhanh, ít rủi ro rơi ống khi đổi trên thuyền hay trên đèo.
- Mất: khẩu độ thường nhỏ hơn ống một tiêu cự, chụp trong nhà tối phải tăng độ nhạy sáng; xóa phông hạn chế.
- Hợp: trekking, chuyến đi bộ dài, người mới dùng máy ống kính rời.
Cách 2: một ống zoom và một ống một tiêu cự sáng
Ống zoom cho ban ngày, ống một tiêu cự khẩu độ lớn ở dải 35–50 mm cho buổi tối, trong nhà, chân dung. Ống một tiêu cự loại này thường nhỏ, nhẹ; cộng thêm vào túi không nặng nhiều.
- Được: xử lý được cả ngày lẫn tối mà không phải mang ống zoom khẩu độ lớn, vốn nặng.
- Mất: phải đổi ống, nên chọn lúc và chỗ đổi: trong nhà, trong xe, quay lưng về hướng gió.
- Hợp: chuyến thành phố, ẩm thực, ảnh gia đình, du lịch nhiều buổi tối.
Cách 3: góc rộng, tầm trung và tele
Ba ống phủ gần hết các dải. Cách này hợp chuyến đi mà ảnh là mục đích chính, có xe riêng hoặc có chỗ để túi an toàn. Đổi lại, túi nặng hơn rõ rệt, và mỗi lần đổi ống là một lần cảm biến hở ra.
- Được: chụp được gần mọi tình huống, từ nội thất hẹp tới động vật ở xa.
- Mất: trọng lượng, thời gian đổi ống, nguy cơ để quên một ống ở khách sạn đúng ngày cần.
- Hợp: chuyến chụp ảnh chuyên đề, chuyến có xe, người đã quen thao tác.
Khẩu độ, chống rung và trọng lượng
- Khẩu độ lớn (số f nhỏ) cho nhiều ánh sáng hơn và xóa phông mạnh hơn, nhưng ống thường to, nặng hơn.
- Chống rung có thể nằm trong ống, trong thân máy, hoặc cả hai; xem trang thông số của cả thân và ống để biết bộ của bạn có gì.
- Trọng lượng ống cộng vào thân máy; ống tele lớn có thể nặng hơn cả thân. Đeo thử cả bộ trước khi quyết định mang.
- Chống chịu thời tiết của ống chỉ có tác dụng khi thân máy cũng có gioăng tương ứng; một mắt xích yếu là đủ để nước vào.
Đổi ống kính ngoài trời
- Tắt máy trước khi tháo ống.
- Quay ngàm máy xuống dưới, quay lưng về hướng gió.
- Chuẩn bị sẵn ống mới, đã tháo nắp sau, để thời gian ngàm hở ngắn nhất.
- Không đổi ống trên bãi cát có gió, trên thuyền đang chạy, dưới mưa.
- Đậy nắp sau cho ống vừa tháo ngay, rồi mới cất.
Bụi đã vào cảm biến thì nên dùng bóng thổi; đừng thổi bằng miệng và đừng lau bằng khăn thường. Việc vệ sinh cảm biến bằng dụng cụ chuyên dụng nên để nơi có chuyên môn làm. Bụi cát ở biển có bài riêng: bảo quản thiết bị ở biển.
Kính lọc nào đáng mang
- Kính lọc phân cực: giảm phản chiếu trên mặt nước, lá cây, kính; làm trời xanh đậm hơn ở một số góc với mặt trời.
- Kính bảo vệ trong suốt: che mặt trước ống khi ra biển, đi qua bụi; một số người không dùng vì sợ giảm chất lượng ảnh.
- Kính lọc giảm sáng (ND): cần khi muốn làm mờ chuyển động nước, mây ban ngày, hay quay video giữ tốc độ màn trập chậm.
Ghi đường kính ren của từng ống trước khi đi; nhiều ống khác ren nhau, một kính lọc không lắp được cho tất cả.
Khi nào không nên mang thêm ống
- Bạn chưa dùng ống đó ở nhà lần nào.
- Ống đó chỉ dùng cho một cảnh bạn “có thể” gặp.
- Túi đã vượt mức bạn mang thoải mái cả ngày.
Thuê một ống tele cho chuyến đi xem động vật có khi hợp lý hơn mua; xem thuê thiết bị chụp ảnh.
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi hay gặp
Một ống kính đa dụng có đủ cho chuyến đi đầu tiên không?
Thường là đủ. Ống đa dụng giảm số lần đổi ống ngoài trời và giữ túi gọn; khi thấy thiếu một dải cụ thể, bạn sẽ biết cần thêm ống gì.
Tiêu cự quy đổi là gì?
Là tiêu cự cho cùng góc nhìn trên máy full-frame. Nó giúp so góc nhìn giữa các máy có cỡ cảm biến khác nhau.
Đổi ống kính ở bãi biển được không?
Nên tránh. Gió mang cát và hơi muối vào ngàm. Hãy đổi trong nhà, trong xe, hoặc lắp sẵn ống bạn cần trước khi ra biển.
Có cần kính lọc phân cực không?
Không bắt buộc. Kính lọc phân cực có ích khi chụp mặt nước, lá cây, kính; nếu không chụp nhiều những cảnh đó, có thể để ở nhà.
Liên quan
Xem tiếp

Chọn thiết bị · máy ảnh
Chọn máy ảnh theo kiểu chuyến đi
Năm tiêu chí trên trang thông số, bảng các loại máy theo kiểu chuyến đi, chia mức chi, mua mới, mua cũ hay thuê.
Xem tiếpChuyên mục
Chọn thiết bị
Máy ảnh, ống kính, điện thoại, action cam, gimbal và micro: năm bài và một bộ câu hỏi tự kiểm trước khi mua.
Xem tiếpBảo quản · biển
Bảo quản thiết bị ở biển
Chuẩn IP nói gì và không nói gì, công bố của Apple và nhà sản xuất action cam, bãi biển, thuyền, nắng nóng, sau khi xuống nước.
Xem tiếp
Sao lưu và thuê · thuê thiết bị
Thuê thiết bị chụp ảnh
Khi nào nên thuê; Bộ luật Dân sự 2015 về thuê tài sản (Điều 472–482) và ký cược (Điều 329); kiểm máy khi nhận, khi trả.
Xem tiếp
Chọn thiết bị · gimbal, micro
Gimbal và micro: khi nào cần
Chống rung trong máy và gimbal, đọc thông số gimbal, micro không dây và dải 2,4 GHz, pin và nhiệt độ, mang lên máy bay.
Xem tiếp
Bắt đầu
Gửi thư cho ban biên tập Camera Du Lịch
Báo một dữ kiện đã cũ, hỏi về một bài viết, hoặc gửi đề nghị quảng cáo có gắn nhãn. Camera Du Lịch không bán, không cho thuê thiết bị và không chuyển thông tin của bạn cho đơn vị nào.